Myjnia a przepisy środowiskowe – odprowadzanie wody, separator i inne obowiązki

Ścieki z myjni w świetle przepisów

Punkt wyjścia jest jeden: ścieki z mycia pojazdów to co do zasady ścieki przemysłowe w rozumieniu Prawa wodnego — niezależnie od tego, czy myjnia jest samodzielnym biznesem, czy dodatkiem do stacji paliw. Kluczowe jest to, że zawierają one substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, przede wszystkim węglowodory ropopochodne spłukiwane z karoserii i podwozi, a także pozostałości detergentów.

Z tej kwalifikacji wynikają dalsze obowiązki: ścieki przemysłowe nie mogą trafiać bezpośrednio do gruntu, rowu czy kanalizacji deszczowej, a ich wprowadzanie do kanalizacji sanitarnej wymaga spełnienia warunków określonych przepisami i umową z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Sposób odprowadzania ścieków warto przesądzić już na etapie projektu obiektu — o czym wspominaliśmy w poradniku zakładania myjni bezdotykowej.

Pozwolenie wodnoprawne — kiedy jest wymagane?

Wbrew intuicji podłączenie do miejskiej kanalizacji nie zwalnia z formalności wodnoprawnych. Wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe wymaga co do zasady pozwolenia wodnoprawnego — a ścieki z myjni w większości przypadków do tej kategorii należą. Pozwolenie wydają organy Wód Polskich na podstawie operatu wodnoprawnego, czyli specjalistycznego opracowania opisującego m.in. ilość i skład ścieków oraz sposób ich podczyszczania.

Niezależnie od pozwolenia potrzebna jest umowa z przedsiębiorstwem wod-kan, określająca dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach. Jeżeli natomiast obiekt miałby odprowadzać oczyszczone ścieki do wód lub do ziemi (rzadszy wariant, poza zasięgiem kanalizacji), wymogi są odpowiednio surowsze. Formalną stroną najlepiej zająć się równolegle z pozostałymi zgłoszeniami budowlanymi — wydanie pozwolenia wymaga czasu i kompletnej dokumentacji.

Separator substancji ropopochodnych i osadnik

Sercem podczyszczania ścieków w myjni jest separator substancji ropopochodnych — najczęściej separator koalescencyjny, poprzedzony osadnikiem szlamowym. Warto tu sprostować popularne uproszczenie: „separator tłuszczu" to urządzenie stosowane w gastronomii; w myjni pracuje separator węglowodorów, zaprojektowany do oddzielania olejów i paliw od wody. Osadnik wychwytuje piasek i szlam, a sekcja koalescencyjna łączy mikrokrople substancji ropopochodnych w warstwę, która pozostaje w urządzeniu.

Sam montaż separatora to jednak dopiero początek obowiązków. Urządzenie wymaga regularnych przeglądów oraz okresowego czyszczenia przez uprawnioną firmę, a odpady z czyszczenia (szlamy i zaolejone wody) są odpadami niebezpiecznymi — ich odbiór musi być udokumentowany. Dobór wielkości separatora do przepływu oraz jego bieżąca sprawność wprost decydują o tym, czy obiekt dotrzymuje parametrów z umowy i pozwolenia.

Pozostałe obowiązki operatora

Poza separatorem i pozwoleniem na liście obowiązków warto uwzględnić: okresowe badania jakości odprowadzanych ścieków (w zakresie i częstotliwości wynikających z pozwolenia i umowy), rejestrację i ewidencję odpadów w systemie BDO wraz z kartami przekazania odpadów z czyszczenia separatora, a także przechowywanie kart charakterystyki stosowanej chemii. Znaczenie ma również sama chemia — środki biodegradowalne i prawidłowe dozowanie ułatwiają dotrzymanie parametrów ścieków, o czym pisaliśmy w artykule o detergentach i środkach chemicznych w myjniach.

Coraz częstszym kierunkiem jest też zamknięty obieg wody, czyli podczyszczanie i zawracanie części wody do mycia wstępnego. To rozwiązanie zmniejsza pobór wody i ilość odprowadzanych ścieków, a w niektórych lokalizacjach bywa warunkiem opłacalności lub w ogóle zgody na inwestycję.

Konsekwencje zaniedbań

Kontrole w tym obszarze prowadzą zarówno Wody Polskie i inspekcja ochrony środowiska, jak i przedsiębiorstwa wod-kan (poprzez badania ścieków w studzience przyłączeniowej). Katalog konsekwencji jest szeroki: od podwyższonych opłat i kar administracyjnych, przez wypowiedzenie umowy na odbiór ścieków, po cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego — a każda z tych sytuacji może zatrzymać działalność obiektu skuteczniej niż niejedna awaria techniczna.

Dobra wiadomość: przy poprawnie zaprojektowanej instalacji i pilnowaniu kilku terminów (czyszczenie separatora, badania ścieków, ewidencja BDO) obowiązki środowiskowe są w pełni zarządzalne. Traktuj je jak element utrzymania ruchu — tak samo jak przeglądy pomp czy wymiany oleju, o których piszemy w artykule o serwisie i konserwacji myjni.